Verklaring Comité Molukse Herdenking

VERKLARING VAN COMITÉ MOLUKSE HERDENKING

21 september 2021

Middels deze verklaring wenst het Comité Molukse Herdenking te reageren op de commotie die recentelijk is ontstaan omtrent de Molukse Herdenking en de Reizende Tentoonstelling. Het Comité betreurt het ten zeerste dat er commotie en verdeeldheid is ontstaan rondom deze twee activiteiten. Dat is nooit de bedoeling geweest. In deze verklaring willen wij duidelijkheid scheppen over onze motivatie.

De Herdenking en Reizende Tentoonstelling zijn bedoeld als een eerbetoon aan onze ouders en voorouders die 70 jaar geleden naar Nederland kwamen in de veronderstelling dat dit een tijdelijk verblijf zou zijn. In de herdenking staan wij stil bij de voorgeschiedenis en de reden van hun komst. Er is aandacht voor de aankomst en het zeventigjarig verblijf in Nederland. Bij de herdenking die zal plaatsvinden in de Rotterdamse haven, wordt de belangrijkste toegangspoort tot Europa 1 minuut stilgelegd uit respect en als eerbetoon voor de Molukse KNIL-militairen, marinepersoneel, politiemannen en burgers die met 12 schepen in 1951 arriveerden. Het Comité heeft getracht om zoveel mogelijk Molukse organisaties en mensen te bereiken. Wij zijn van het begin af aan bewust dat voor deze landelijke activiteiten draagvlak nodig is.

Voor de Reizende Tentoonstelling kozen we voor een aanpak om via de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) Molukkers in de gemeenten te benaderen. De gedachte was dat zij op hun beurt de lokale wijkraden en stichtingen informeren en betrekken bij deze activiteiten. Met als uitgangspunt dat de gemeenten hun eigen Molukse ingezetenen veel beter kennen dan het Comité. Dit was onze inhoudelijke en praktische aanpak om op deze manier een breed draagvlak te creëren. Tegelijkertijd hebben we voor zowel de Reizende Tentoonstelling als de Herdenking contact gezocht en gesprekken gevoerd met landelijke organisaties zoals het Moluks Historisch Museum (eerste contact najaar 2020), Landelijk Moluks Monument (begin 2021) en Pelita (najaar 2020). Met de RMS-regering is naar aanleiding van de commotie recent contact geweest.

De afgelopen periode is een online petitie opgezet die onze activiteiten afkeuren. Met name de kritieken op de tentoonstelling wijzen we af, omdat die kritieken zijn gebaseerd op materiaal en teksten van een verouderd concept.

Over de contacten en gesprekken met bovengenoemde organisaties gaan wij dieper in bij ‘De meest gestelde vragen’. Er zijn namelijk veel overeenkomstige vragen en aannames. Deze hebben wij verzameld en samengebracht op deze pagina’s. Daarin leest u onze reacties en toelichting.

Wij staan open voor communicatie met een ieder die nog vragen heeft naar aanleiding van dit document. Om ervoor te zorgen dat 70 Jaar Molukkers in Nederland op een zorgvuldige manier herdacht zal worden en ook landelijke bekendheid krijgt. Het Molukse verhaal is immers een verhaal wat veel meer bekendheid verdient en wat ons allen verbindt.

Hoogachtend het Comité Molukse Herdenking

Nathalie Toisuta, voorzitter, en Ed Leatemia, secretaris

Meest gestelde vragen

Hieronder vindt u de meest gestelde vragen over de herdenking op 7 oktober en de Reizende tentoonstelling:

Waarom reageert het Comité nu pas?

Het Comité heeft in eerste instantie geprobeerd in contact te komen met de mensen die de Herdenking en de Reizende Tentoonstelling afkeuren en andere mensen oproepen om met hen tegen beide projecten te stemmen. Dit heeft de nodige tijd gekost.

Wie zitten er in het Comité Molukse Herdenking?

Ed Leatemia en Nathalie Toisuta.

Ed Leatemia is fotograaf en heeft dit jaar het boek Role Models uitgebracht. Op deze pagina leest u het voorwoord van dit boek waarmee Ed zich ook introduceert. Nathalie Toisuta is producent en regisseur.

Wie heeft het initiatief genomen tot deze twee projecten?

Beide projecten zijn een initiatief van Nathalie Toisuta. Zowel het project de Reizende Tentoonstelling als de Hernieuwde Aankomst. Na lang gesproken te hebben over de bron en betekenis van de herdenking is er gekozen voor een nieuwe naam De Andere Aankomst.

Is de Andere Aankomst van het schip een viering?

Het betreft een herdenking en geen viering.

Wat houdt de herdenking ‘’De Andere Aankomst’ in?

De aanleiding is het persoonlijke verhaal van vader Marcus Toisuta en dochter Nathalie. Hieronder leest u over de oorsprong van de herdenking van waaruit het plan en het gedachtengoed van de herdenking is ontstaan.

‘Mijn vader kon eindeloos vertellen over het vertrek vanuit de havenplaats Semarang en zijn aankomst in Nederland. Hij was samen met zijn broer Sias ingescheept op het schip de Fairsea. Ze vertelden ons vaak hoe de aankomst zo koud en stil was. Zij hadden gehoopt op een feestelijk onthaal waarbij mensen op de kade zouden staan om hen welkom te heten. Misschien zou er zelfs muziek zijn, had mijn vader samen met zijn broer Sias bedacht. Maar er was niets, ze waren diep teleurgesteld. Want hun vader en alle andere vaders hadden hen tenslotte verteld dat ze nu naar het land gingen waar hun vaders altijd voor hadden gevochten.

Ook hoorde ik mensen zeggen dat het misschien allemaal wel heel anders was gelopen als die ontvangst warm en respectvol was geweest. Dat weet niemand zeker want ook het ontslag wat daarop volgde was een klap in het gezicht. Dat ontslag kon ik niet goedmaken. Maar ik vroeg me toen af wat ik wél zou kunnen doen. Is het mogelijk om een herdenking te creëren waarbij in beeld duidelijk wordt gemaakt hoe het had moeten zijn bij deze aankomst? Waarbij onze vaders en grootvaders liever niet naar Nederland hadden willen gaan, maar terug hadden willen keren naar de vrije Molukken?

Ik bedacht toen: Wat als wij een andere aankomst zouden kunnen realiseren? In eerste instantie kwam ik op de naam Hernieuwde Aankomst. Maar dat nu is veranderd in Andere Aankomst. De intentie is niet veranderd.

Een aankomst in 2021 als erkenning dat het toen heel anders had gemoeten.

Een aankomst waaruit eerbied, respect en dankbaarheid moeten doorklinken. Een aankomst met een oprecht welkom met begrip voor de situatie waar deze Molukkers vandaan kwamen en terecht waren gekomen.

Het moest een herdenking zijn en geen viering. De aankomst van 70 jaar geleden is niet iets om te vieren, maar wel een moment om bij stil te staan. Ik wilde iets organiseren waarbij mensen misschien wel net zo stil vallen als de Molukkers die toen aankwamen in een koude en kille haven. Om daarmee het enorme contrast te laten zien met wat er 70 jaar geleden gebeurde, en dat het zo anders had kunnen zijn!

Ik realiseer me heel goed dat niets die aankomst van 1951 kan vervangen. Geen enkele activiteit. Dat kan helemaal niet. Maar ik denk dan terug aan de verhalen van mijn vader en zijn broer. Want die pijn is er. Van hoe zou het zijn als er een beeld gecreëerd zou worden wat wél recht zou doen aan die verwachting? Een beeld waarmee duidelijk wordt hoe een respectvol en dankbaar welkom eruit ziet? Juist bij de herdenking van 70 Jaar Molukkers in Nederland. En de herdenking moest zich ook gaan richten op de toekomst.

Ik werkte inmiddels al een aantal jaar samen met fotograaf Ed Leatemia. Ed was inmiddels begonnen met een fantastisch project, namelijk om 70 Molukse rolmodellen in een boek te portretteren met hun verhalen daarbij! Lees zijn voorwoord en je wordt er stil van! Ed schrijft dat deze 70 Molukse succesverhalen tegelijk zijn saluut is aan alle Molukkers. Ed en ik bedachten hoe wij wellicht een aantal van de rolmodellen die hij geportretteerd had te betrekken bij deze herdenking. Tevens zouden deze rolmodellen zichtbaar maken hoe groot de veerkracht is en hoeveel talenten uit deze eerste generatie is voortgekomen. Hoe misschien een aantal op een ander schip zouden kunnen meevaren en vanuit daar getuigen konden zijn van het grote schip wat symbool gaat staan voor de schepen die in 1951 aankwamen en de andere aankomst zou ontvangen?

Zij zouden daarna op dezelfde kade kunnen aankomen waar hun ouders of grootouders 70 jaar geleden hun eerste voetstappen in Nederland hebben gezet na een hele andere ontvangst.

Dat was het plan in wording - met nu een andere naam- begin dit jaar zijn een aantal rolmodellen al gepolst. Men stond er toen voor open. Maar in deze sfeer en de commotie eromheen sloeg alles om. De indruk wordt gewekt alsof de 70 mensen reeds zijn benaderd. Maar dat was niet zo.

Wij zijn onderzoek gaan doen naar hoe de kranten toentertijd over deze aankomst schreven. Mijn vaders verhalen klopten. Ik deelde mijn plannen voorzichtig met mijn vader, met anderen Molukkers in mijn directe omgeving, en ook met landelijke organisaties en gemeenten. En velen zeiden: als je dat voor elkaar zou kunnen krijgen, om de grote tegenstelling duidelijk te maken met hoe het toen ging, hoeveel onrecht de Molukkers toen is aangedaan, dan zou dat heel bijzonder zijn. Met deze reacties en adviezen zijn wij de plannen verder gaan ontwikkelen die hebben geresulteerd tot de Herdenking De Andere Aankomst en de Reizende Tentoonstelling.

Wie is Nathalie Toisuta en wat is de gedachte achter deze herdenking?

Op deze pagina kunt u lezen wie Nathalie Toisuta is en wat haar achtergrond is. En wat haar bronnen zijn geweest die haar brachten tot het ontwikkelen van de herdenking en de reizende tentoonstelling.

Waarom vindt de herdenking plaats op 7 oktober?

Aanvankelijk was de herdenking gepland op 21 juni 2021. De dag dat de Kota Inten voor de tweede keer aankwam in de Rotterdamse haven. Maar doordat de Corona maatregelen streng bleven, kon de gemeente Rotterdam ons geen vergunning geven voor de herdenking zoals wij die voor ogen hadden. Er is een inschatting gemaakt wanneer de kans het grootst zou zijn dat de Corona maatregelen milder zouden worden en de voorspelling werd oktober waarbij wij uitkwamen op 7 oktober.

Hoe gaat de herdenking eruit zien?

Om 15.45 zal een van de role models Melvins Pietersz, schrijver en spreker, iedereen welkom heten namens het Comité Molukse Herdenking.

Bij de herdenking zullen de volgende elementen aan bod komen:
​​
  1. De Andere Aankomst
  2. Schepen
  3. De Tifa
  4. Gebeden
  5. Zang
  6. Sprekers
  7. Dans
  8. Nieuwe generatie

Is er contact geweest met landelijke Molukse organisaties?

Wij hebben met de volgende organisaties contact gehad waarbij wij hen uitgebreid hebben ingelicht over de herdenking als ook de Reizende Tentoonstelling:

  1. Moluks Historisch Museum (MHM)
  2. Landelijk Moluks Monument (LMM)
  3. Stichting Pelita

  4. Na de ontstane commotie ook met:

  5. Republik Maluku Selatan (RMS)
  6. Initiatiefnemers petitie
1. Met het Moluks Historisch Museum is contact geweest vanaf september 2020 tot en met juni 2021. Zij hebben hun enthousiasme met ons gedeeld over zowel de Herdenking als de Reizende Tentoonstelling. Wij hebben daarom met elkaar een Zoom afspraak gehad met de gemeente Rotterdam op 26 januari waar de wethouder Wijbenga en twee ambtenaren van Rotterdam aanwezig waren.

Henry Timisela bevestigt in een e-mail van 5 januari 2021 naar de gemeente Rotterdam met een een cc naar het Comité de intentie voor onze samenwerking met de volgende woorden: In dat licht ben ik blij om te melden dat het gesprek tussen de Stichting Herdenking Molukkers en het Moluks Historisch Museum door beiden als uiterst positief is ervaren. De intentie om samen te werken is uitgesproken.

Ook bevestigt hij zijn aanwezigheid bij de afspraak van 26 januari waarin hij afsluit met:

Op deze manier bereiken wij een eendrachtige samenwerking en en uitstraling. Deze wens onderschrijven wij allemaal.

Het plan dat Nathalie en haar team hebben voorbereid is uitstekend opgezet en verdient daarom absoluut de aandacht van de wethouder.

Ondertekend met de directeur van het Moluks Historisch Museum Henry Timisela

In de mail van 13 mei 2021 schrijft Henry Timisela dat zij beide projecten zullen gaan promoten. Het laatste contact was 29 juni dit jaar waarin het Comité het MHM heeft benaderd vanwege hun toegezegde hulp voor afbeeldingen en materialen ten behoeve van de Reizende Tentoonstelling.

Deze zijn namelijk door mensen uit de Molukse gemeenschap aan het MHM ter beschikking gesteld om daarmee projecten te dienen die het verhaal van de Molukkers in Nederland vertellen. De projecten De Reizende Tentoonstelling en de Herdenking dienen dit verhaal. Daarmee waren Henry Timisela en voorzitter Stichting MHM Kaja Sariwating het volledig eens na uitgebreide besprekingen over de inhoud van de projecten.

Echter ondanks onze telefoontjes, Whatsapp berichten en e-mail verzoeken hebben wij de toegezegde hulp niet ontvangen. Ook op onze vragen waarom dit zo was kregen wij geen antwoord.

2. Contact met het Landelijk Moluks Monument heeft een aantal malen plaatsgevonden zoals in een online vergadersessie van 15 januari 2021 en ook via mails. We hebben elkaar op de hoogte gebracht van elkaars initiatieven. Ook hebben wij de vormen van samenwerking onderzocht wat betreft de herdenking en het onthullen van het nieuwe landelijke Molukse monument.

Uiteindelijk is gebleken dat we andere accenten hebben en dat qua tijd en planning het niet makkelijk verenigbaar is. Het LMM richt zich op fondsenwerving voor het Landelijk Moluks Monument en wij op het produceren van een Herdenking en een Reizende Tentoonstelling. Op 6 juni 2021 was het laatste contact waarbij Nathalie Toisuta heeft aangegeven dat een samenwerking volgens haar inzicht op die terreinen niet productief is. Waarop LMM en het Comité elkaar succes hebben gewenst met de projecten waar beiden mee bezig waren.

3. Met Stichting Pelita hebben wij ons in oktober 2020 geïntroduceerd en onze plannen bekendgemaakt. Onze laatste contact met Pelita was een aanvraag voor financieel support met daartegenover het vermelden van de naam Pelita. Stichting Pelita heeft geantwoord dat zij geen mede-afzender kan zijn vanwege het bedrag dat werd gevraagd.

4. RMS: Vanwege de uitgebrachte statements (9 september en 10 september 2021) van de RMS-regering hebben wij contact opgenomen met de president en zijn stafmedewerker.

Er vond een meeting plaats op 14 september in Amsterdam. Wij hebben de RMS-president John Wattilete en zijn stafmedewerker Crams Nikijuluw uitgelegd dat er van geschiedvervalsing geen sprake is. En dat de ontstaansgeschiedenis van de RMS wel degelijk aan bod komt.

In deze meeting is RMS-president John Wattilete positief over de Reizende Tentoonstelling nadat wij de onjuistheden hebben kunnen weghalen die op dit moment wel rondgaan op social media. Wat de RMS-president aansprak is het feit dat de geschiedenis van de Molukkers gepresenteerd wordt in de Nederlandse samenleving op centrale plekken waar ook scholen naar toe gaan.

Ook de herdenking op 7 oktober is uitgebreid aan bod geweest bij dit overleg. Dat plan vond de RMS-president Wattilete en zijn stafmedewerker in opzet goed klinken. Op basis van dit gesprek gaven zij aan dat zij met de overige leden van de regering van de RMS en lokale RMS-vertegenwoordigers in gesprek te zullen gaan. De uitkomst van dat gesprek wachten wij af. Het resultaat zat zichtbaar worden in hoe zij zich na de herziene informatie opnieuw gaan verhouden tot de Herdenking op 7 oktober en de Reizende Tentoonstelling.

5. Contact initiatiefnemers van online petitie Op maandagavond 6 september werd Nathalie Toisuta door Joenoes Polnaija uitgenodigd om deel te nemen aan een online Clubhouse sessie voor ‘een open dialoog’ met jongeren over de herdenking. Nadat Joenoes Polnaija Nathalie op 2 september had geappt dat veel jongeren het niet eens zijn met de herdenking wilde Nathalie graag weten waarom dit zo was waarop Joenoes Nathalie Toisuta uitnodigt voor een een ‘gezonde dialoog’ in een Clubhouse sessie op 6 september met de woorden wij willen namelijk ook weten hoe dit tot stand is gekomen. Welke goede bedoelingen en goede intenties erachter zitten. In de Clubhouse sessie bleek echter dat een groot aantal deelnemers niet geïnteresseerd waren in de goede bedoelingen en goede intenties. Zij waren bij voorbaat tegen en was er voor het Comité geen sprake van een ‘gezonde dialoog’.

Vier dagen na de Clubhouse sessie heeft Nathalie Toisuta contact opgenomen met Joenoes Polnaija met het voorstel om bij elkaar te komen. In eerste instantie reageerde Joenoes Polnaija dat hij zeker wilde ingaan op de uitnodiging en wij zouden zsm horen wanneer. Wij hebben gewacht en daarna nogmaals om een vervolg gevraagd, maar hebben helaas niets meer gehoord totdat wij een dag later de petitie online zagen. Met Joenoes als een van de initiatiefnemers van de online petitie. Een petitie die inhoudelijk deels berust op onjuistheden.

Tot op heden zijn de inhoudelijk onjuistheden nog niet aangepast bij de petitie en werven de initiatiefnemers nog actief ondertekenaars.

Op maandag 13 september was onze informatiebijeenkomst om alle vragen of onrust die was ontstaan de ruimte te geven. Bij deze informatieavond was Joaniek Vreeswijk, één van de initiatiefnemers van de petitie, aanwezig. Op die avond hebben we aangegeven dat hun kennis is gebaseerd op oude concepten van begin 2021. Desondanks is de petitie niet aangepast.

Ook de aanname dat wij bewust Landelijke Organisaties hadden genegeerd klopte niet omdat er met de drie grootste landelijke organisaties al lange tijd is gecommuniceerd en met het Moluks Historisch Museum een intentie tot samenwerking was. Ook was er uitleg vanuit de kant van het Comité hoe de contacten met de wijkraden en Stichtingen waren opgezet. Van bewuste uitsluiting is nooit sprake geweest.

Op die informatiebijeenkomst zijn een aantal aanwezigen ‘s avonds in de bar van het hotel uitgenodigd om vanaf dat moment input te geven voor de Herdenking. Zij werden de volgende dag uitgenodigd. Er was namelijk op 15 september op het Binnenhof een afspraak met de delegatie van demissionair minister-president Mark Rutte waar input geleverd kon worden voor de speech van Rutte. Van de meesten kregen we te horen dat het te kort dag was. Uiteindelijk is niemand gekomen van de groep mensen die de avond daarvoor hadden aangegeven graag input te willen geven op de speech van Rutte. Een argument van de initiatiefnemer Joaniek Vreeswijk was ook dat het allemaal geen zin meer had: Jullie lijken nu met een bloedgang een vorm van participatie te willen simuleren, waarbij jullie reeds definitieve planning leidend is. Mede gelet op de korte termijn tot aan het evenement, kan dat onmogelijk een daadwerkelijke participatie zijn, waarmee iets concreets gedaan wordt.

Waarbij wij wederom hebben aangegeven dat wij openstaan voor communicatie over 7 oktober en graag de ideeën willen horen die zij hebben. Eén van hun mensen deelde die avond daarvoor in de bar een idee over een perspectief voor een speech van een andere official waarvan wij direct hebben gezegd dat dit een goed idee is en wat wij ook hebben overgenomen en doorgegeven.

Hoe is de Reizende Tentoonstelling ontstaan?

Het verhaal van de Molukkers is bij velen onbekend. Wij hebben besloten het verhaal van de Molukkers in de vorm van een visueel aantrekkelijke tentoonstelling naar de mensen toe te brengen door deze te plaatsen op dorps- en stadspleinen. Hierdoor is hij voor vele inwoners toegankelijk, ook voor inwoners die in eerste instantie geen affiniteit hebben met de Molukse geschiedenis.

Vanuit de gemeente ontstond ook de vraag of er een lespakket is omdat zij de tentoonstelling willen laten bezoeken door scholieren.

Wij hebben voormalige steden en dorpen benaderd waar zich in 1951 een woonoord bevond of zij interesse zouden hebben in deze tentoonstelling gezien hun lokale geschiedenis. De meeste gemeenten hebben enthousiast en/of geïnteresseerd gereageerd. Onze ervaring is dat als de gemeente overweegt om deze tentoonstelling te plaatsen zij dit in overleg doen met de lokale wijkraden en/of stichtingen. Door direct op gemeentelijk niveau in te stappen hebben wij willen voorkomen dat Molukse stichtingen en/of wijkraden zelf een lobby moesten beginnen.

Is er contact geweest met gemeenten en wijkraden?

Voor de Reizende Tentoonstelling is er contact geweest met gemeenten om een inventarisatie te maken van de bereidheid van gemeenten om de tentoonstelling te plaatsen. Het was daarbij de bedoeling dat de tentoonstelling op centrale plekken binnen de gemeente geplaatst zou worden zodat het Molukse verhaal toegankelijk is voor iedereen.

In de voorbereiding hebben wij voor de gemeenten een roadmap gemaakt waarin wij voorstellen om een aantal maanden voor de plaatsing contact te leggen met de Molukse gemeenschap in de betreffende gemeente. Zodat Molukse inwoners kunnen meedenken over de plaatsing en de invulling van het lokale perspectief in de tentoonstelling. Wij beschikken immers zelf niet over de contacten in al die gemeenten. Tevens zien wij de tentoonstelling als een geschikte aanleiding voor de gemeenten om de contacten met de lokale Molukse gemeenschap verder te verstevigen.

Hoe wordt er ruimte gegeven aan de lokale gemeenschap of aan wijkraden?

In de gehele tentoonstelling is er zes keer ruimte voor een poster van A0 formaat, één per container, waarop het lokale perspectief van de Molukse gemeenschap kan worden verteld. Deze mogelijkheid wordt door gemeenten als zeer positief ervaren.

In Moordrecht heeft het Comité bijvoorbeeld samengewerkt met vijf samenwerkende Molukse organisaties. Ook is er contact met Molukse organisaties in Vlissingen, Breda, Helmond, Cuijk en Midden-Groningen. Daarnaast worden er vanuit de lokale gemeenschap Molukse vrijwilligers ingezet die als suppoost optreden. Het is de bedoeling dat zij het gesprek aangaan met bezoekers om zo het lokale perspectief te verkondigen. Waarbij wij hopen dat deze gesprekken bijdragen aan de kennis van inwoners over de Molukse geschiedenis en dat deze geschiedenis zich niet ver weg heeft afgespeeld maar ook bij hen in buurt.

Wie is eindverantwoordelijk?

Media Luna en de Stichting Peoples Media Foundation zijn eindverantwoordelijke voor de Reizende Tentoonstelling In Twee Werelden en de herdenking De Andere Aankomst.

Welke deskundigen hebben advies gegeven?

Voor de samenstelling van de Reizende Tentoonstelling heeft het Comité, met name voorzitter Nathalie Toisuta, zich laten adviseren door Ron Habiboe, historicus met Molukse geschiedenis als specialisme, en Nanneke Wigard, zelfstandig erfgoedprofessional en voormalig directeur en collectiebeheerder van het Moluks Historisch Museum.

Is de Reizende Tentoonstelling af en definitief?

Nee, want Ron Habiboe, Nanneke Wigard en ook anderen wezen ons op een aantal elementen in de tentoonstelling die niet kloppen en nog aangepast moeten worden. Op dit moment wordt er gewerkt aan de aanpassingen. Het Comité is zich ervan bewust dat zij nooit alle perspectieven kan weten. Daarom is er de mogelijkheid voor bezoekers om andere perspectieven of taboes door te geven aan de organisatie. Deze worden dan fysiek of online toegevoegd waarbij bezoekers deze nieuwe informatie via QR-codes kunnen lezen. De bedoeling is dat de tentoonstelling na een tour van drie jaar op deze manier een zo compleet mogelijk beeld kan schetsen van de verschillende ervaring van Molukkers in Nederland.

Gebruik van terminologie

Op social media wordt aangegeven dat wij termen gebruiken als ‘door de eeuwen trouw’ en ‘terroristische acties’. Deze kritiek is echter gebaseerd op oude concept presentaties die van onze website zijn gedownload. Bij de online petitie worden deze nu ten onrechte als actuele bestanden aangeboden. Deze bestanden zijn sinds afgelopen mei niet meer actueel. Dit hebben wij ook aangegeven aan de organisatie die deze informatie verspreidt.

De uitdrukking ‘door de eeuwen trouw’ nuanceren wij in de tentoonstelling juist waarbij wij aangeven dat dit niet het geval is geweest met verwijzing naar onder andere de Pattimura-oorlog en Molukkers aan de kant van de Indonesische nationalisten. De zogeheten Pattimura opstand was gericht tegen de terugkeer van het Nederlandse gezag in 1817 en vormt hiervan het bewijs. De uitdrukking ‘terroristische acties’ wordt nergens in de tentoonstelling gebruikt.

Is er gebrek aan historische context ten aanzien van de politieke ontwikkelingen die hebben geleid tot de komst van de Molukkers?

De historische context en de gebeurtenissen die leidden tot de overbrenging naar Nederland, komen in container 2 vol aan bod. Vanuit verschillende perspectieven die verwerkt zijn in een audio presentatie die daar te horen is. En binnenkort ook te lezen zal zijn.

Hoe zit het met de financiële constructie?

Het Comité heeft te maken met fondsen en subsidiegevers waaraan het Comité een volledige financiële verantwoording moet geven. Ed Leatemia heeft de Stichting Peoples Media Foundation opgericht voor zijn boek Role Models om de verspreiding van het Molukse verhaal te promoten. De subsidieaanvragen zijn gedaan vanuit zijn stichting.

Wat voor rol heeft de RMS bij de Herdenking?

De herdenking op 7 oktober richt zich op de gehele Molukse gemeenschap in Nederland. Van de Noord-Molukken en Midden-Molukken tot en met de Zuidoost-Molukken; christelijke Molukkers en Molukse moslims en alle anderen met verschillende politieke overtuigingen, RMS’ers en niet-RMS’ers. Immers, de herdenking betreft 70 jaar Molukkers in Nederland en niet 70 jaar RMS in Nederland. Het Comité erkent uiteraard de rol die de RMS-proclamatie heeft gespeeld bij de uiteindelijke overbrenging van Molukkers naar Nederland. Het Comité legt bij deze herdenking en tentoonstelling echter de nadruk op de geschiedenis van alle Molukkers in Nederland.

Waarom is demissionair minister president Mark Rutte uitgenodigd om tijdens de Herdenking te spreken?

Het Comité heeft demissionair minister president Mark Rutte uitgenodigd om te komen spreken over de 70 jarige aanwezigheid van de Molukkers in Nederland.

In 1986 was het de laatste keer dat een minister president (Lubbers) een speech heeft gehouden naar aanleiding van het verblijf van Molukkers in Nederland. Bij het 35-jaar verblijf van Molukkers gingen er onderhandelingen aan vooraf tussen de Nederlandse regering en de Badan Persatuan (toen de grootste RMS-partij) onder leiding van ds. S. Metiary. Dit mondde uit in een Gezamenlijke Verklaring met afspraken over een 1000-banenplan, Rietkerk uitkering/penning en een Moluks Historisch Museum.

Het verschil toen en nu is dat demissionair minister president Rutte is uitgenodigd door het Comité om een speech te houden op een door het Comité georganiseerde Herdenking. Het Comité is niet te vergelijken met de Badan Persatuan, die namens de Molukse gemeenschap de reeks onderhandelingen ging voeren.

Gaat de demissionair minister president Mark Rutte excuses aanbieden?

In het artikel van het Algemeen Dagblad op 2 september was de kop: ‘Rutte spreekt bij historische herdenking over kille ontvangst Molukkers: hoop op excuses’.

In dit artikel heeft Nathalie Toisuta haar eigen verlangen naar excuses gedeeld. Zij sprak niet namens de Molukse gemeenschap. Hoewel dat beeld wel is ontstaan. Nathalie Toisuta heeft demissionair minister president Mark Rutte uitgenodigd om te komen spreken. Het Comité levert input voor deze speech waarbij zij benadrukken dat de komst en de behandeling die de Molukkers hebben gehad in Nederland veel pijn heeft veroorzaakt. En dat deze pijn nog steeds wordt gevoeld. Het Comité kan echter niet bepalen wat er in de uiteindelijke speech zal komen te staan.

Heeft de Stichting Peoples Media Foundation beelden gestolen van het Moluks Historisch Museum?

Het Comité heeft meerdere malen met het MHM besproken dat zij graag materiaal willen gebruiken van het fotoarchief dat het MHM beheert. De foto’s zijn door de Molukse gemeenschap in beheer gegeven aan het MHM om daarmee het Molukse verhaal aandacht te geven. Het MHM heeft bij de diverse overlegmomenten met het Comité aangegeven dat dit geen probleem zou zijn. Op het moment dat het Comité erom ging vragen was het MHM niet bereikbaar ondanks meerdere verzoeken via mails en telefoon. Uiteindelijk heeft het Comité via andere wegen alle beelden verkregen. Van bijvoorbeeld het materiaal van Kamp Schattenberg is niet alleen het MHM eigenaar maar ook het Drents Archief. Via het Drents Archief hebben wij de materialen gekregen.

Kan iedereen de herdenking in Rotterdam bijwonen?

Deze herdenking is open voor iedereen. Iedereen kan zich dus aanmelden voor een plek op de Lloydkade. De hoogste prioriteit ligt echter bij de eerste en tweede generatie die in 1951 zijn aangekomen in Nederland. Mochten er teveel aanmeldingen zijn dan krijgen zij voorrang omdat deze herdenking in eerste instantie is bedoeld om hen te eren.

Tevens is de gehele herdenking live te volgen op tv en via de NOS livestream.

Is deze herdenking ook op televisie te zien?

Ja, de herdenking wordt live uitgezonden door de NOS op NPO1 van 15:45 uur tot 16:50 uur. Ook wordt de uitzending gestreamd via nos.nl.

De herdenking begint om 15.45 uur en zal een uur duren. Ontvangst is vanaf 14.30. Na 15.30 is het niet meer mogelijk om plaats te nemen ivm de live televisie uitzending.

> U kunt zich hier inschrijven

Coen Verbraak maakt hiernaast een speciale uitzending op deze dag die te zien zal zijn op NPO Extra via NPO Start.

Contactformulier

Mocht u nog andere vragen hebben ten aanzien van deze herdenking of de reizende tentoonstelling dan kunt u uw vragen ten allen tijde stellen via onderstaande contactformulier.

Deel een taboe

Aanmelden Nieuwsbrief

Via onze nieuwsbrief wordt u op de hoogte gehouden van de laatste ontwikkelingen rondom de Reizende Tentoonstelling.